Thư viện Blog & Expert point of view

Thách thức và định hướng phát triển công trình xanh tại Việt Nam

21:51 | 07/09/2021
Nhắc đến công trình xanh là nhắc đến tính bền vững môi trường và nâng cao chất lượng không gian sống cho con người. Vì lợi ích thiết thực ấy, ngày càng nhiều những chủ đầu tư bất động sản tại nước ta quan tâm và lựa chọn loại hình này.

Tuy nhiên, Việt Nam mới đang ở giai đoạn phát triển sơ khai, chưa thể so sánh với các nước trên thế giới, ngay cả là trong khu vực. Vậy thách thức nào đang ngăn cản sự phát triển công trình xanh tại Việt Nam và cần thay đổi điều đó ra sao?

 

Thumbnail Phát triển Công trình xanh tại Việt Nam

 

Thực tế thị trường công trình xanh tại Việt Nam

Thị trường công trình xanh tại Việt Nam được chuyên gia Trần Thành Vũ (Chuyên gia tư vấn kỹ thuật thiết kế công trình xanh hàng đầu Việt Nam) đánh giá là đang ở quy mô nhỏ, tiềm năng còn thấp so với các nước khác trên thế giới. Tính đến hết quý III năm 2020, Việt Nam có tổng số 150 công trình xanh đạt chứng nhận chính thức (theo công bố của IFC – WORLDBANK), trong khi đó Thái Lan đã đạt con số này từ 7 năm trước. 

 

Biểu đồ so sánh số lượng công trình xanh - Phát triển công trình xanh tại Việt Nam

Biểu đồ so sánh số lượng công trình xanh LEED tại Việt Nam và 3 nước Châu Á (Nguồn: VGBC)

 

Trên đây là biểu đồ so sánh số công trình xanh LEED tại Việt Nam và 3 nước Châu Á khác. LEED là hệ thống chứng nhận công trình xanh phổ biến bậc nhất hiện nay trên thị trường nhưng tại Việt Nam mới chỉ có 93 công trình đạt LEED, thấp hơn một nửa so với con số 187 của Thái Lan. 

Trong giai đoạn từ 2015 – 2020, chúng ta đã chứng kiến những bước tiến vượt bậc trong phát triển công trình xanh tại Việt Nam với trung bình khoảng từ 20 đến 40 công trình mỗi năm được cấp giấy chứng nhận. Nhưng so sánh với tiềm lực ngành xây dựng và tốc độ đô thị hóa trong nước thì tiềm lực phát triển công trình xanh lại thấp hơn rất nhiều, rất khó để theo kịp các nước khác trong khu vực. 

 

Phát triển công trình xanh tại Việt Nam 1

Công trình xanh tại Việt Nam: The Dewey School

 

Đặc biệt khi ngành xây dựng Việt Nam đang lãng phí tới 30% năng lượng tiêu thụ (số liệu được công bố tại Hội thảo Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong tòa nhà và công trình xây dựng năm 2016) thì càng cần thiết phải đẩy mạnh công trình xanh. Bởi tiêu chí hiệu quả năng lượng là tiêu chí quan trọng hàng đầu trong các hệ thống đánh giá chứng nhận công trình xanh, với LEED v4 là 33/100 điểm. 

Xem thêm: Công trình xanh tiết kiệm năng lượng – Tầm quan trọng và cách thiết kế

Những thách thức nào đang cản trở phát triển công trình xanh tại Việt Nam?

Dù thị trường công trình xanh Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng lớn hơn theo từng năm. Tuy nhiên, những con số phía trên đã chỉ ra rằng còn rất nhiều bất cập và rào cản tồn tại, khiến công trình xanh không thể trở thành xu hướng mạnh mẽ như kỳ vọng. Vậy đâu là những thứ đang cản trở việc phát triển công trình xanh tại nước ta.

Chi phí đầu tư công trình xanh tăng cao 

Lo ngại chi phí đầu tư công trình xanh quá cao là một trong những thách thức lớn nhất đối với phát triển công trình xanh tại hầu hết các quốc gia, không chỉ ở Việt Nam! Các chủ đầu tư cho rằng chi phí thiết kế và xây dựng công trình xanh sẽ cao hơn thông thường, nhưng EDEEC không hoàn toàn đồng ý với ý kiến đó. 

 

Phát triển công trình xanh tại Việt Nam 1

 

Chuyên gia Trần Thành Vũ cho biết: “Chưa nói đến công trình xanh mà chỉ cần là công trình tiết kiệm năng lượng, các chủ đầu tư đã mặc định suy nghĩ phải tăng chi phí xây dựng, sau đó sẽ dần tiết kiệm trong giai đoạn vận hành. Thực tế không phải như vậy, công trình xanh và công trình tiết kiệm năng lượng nếu được áp dụng kỹ thuật nghiêm túc thì chi phí sẽ thấp hơn và đồng vốn bỏ ra sẽ được sử dụng hiệu quả hơn rất nhiều so với cách làm hiện nay.”

“Công trình xanh và công trình tiết kiệm năng lượng nếu được áp dụng kỹ thuật nghiêm túc thì chi phí sẽ thấp hơn và đồng vốn bỏ ra sẽ được sử dụng hiệu quả hơn rất nhiều so với cách làm hiện nay.”

Thực tế, các đơn vị tư vấn công trình xanh phổ thông tại Việt Nam thường chỉ tư vấn thực hiện theo checklist của hệ thống đánh giá cấp chứng chỉ công trình xanh mà chưa đề cao nhiệm vụ của thiết kế công trình, dẫn đến các khoản phí tăng lên khi thực hiện chứng chỉ. 

Tuy nhiên, các công trình xanh trên thế giới hiện nay đã áp dụng kỹ thuật thiết kế công trình tích hợp năng lượng theo tiêu chuẩn ASHRAE 209 để tìm kiếm phương án thiết kế tối ưu năng lượng, mang lại chất lượng công trình, quan trọng là giúp đảm bảo phân phối vốn đầu tư hợp lý vào các thành phần thiết kế liên quan tới nhiệt và năng lượng. 

Khi mức tiêu thụ năng lượng giảm đi, chi phí vận hành cũng giảm theo nhưng thiết kế vẫn phải đảm bảo cao nhất tiện nghi sống cho người sử dụng. Đây là chìa khóa quan trọng để tối ưu chi phí đầu tư công trình xanh, tạo động lực để thúc đẩy sự phát triển công trình xanh tại Việt Nam. 

 

Rào cản về chính sách nhà nước

 

Phát triển công trình xanh tại Việt Nam 3

 

Các chính sách pháp lý hiện cũng là thách thức to lớn bên cạnh rào cản về chi phí đầu tư công trình xanh. Chúng ta có những chủ đầu tư có tầm nhìn, có đội ngũ tư vấn thiết kế và tư vấn thực hiện chứng chỉ công trình xanh hùng hậu nhưng chưa thực sự mặn mà với thị trường. Nguyên nhân do Nhà nước chưa có những chính sách và giải pháp triệt để, cụ thể để thúc đẩy tăng trưởng công trình xanh tại Việt Nam. 

Các hoạt động công trình xanh tại nước ta hiện nay là tự phát, tự nguyện, không có hướng dẫn, chính sách khuyến khích, chính sách xử phạt nào do Nhà nước đưa ra. Vì lý do đó, thị trường dường như không có động lực để theo đuổi công trình xanh và công trình bền vững môi trường. 

Chúng ta có thể thấy rằng phần lớn các chứng nhận công trình xanh tại Việt Nam là những nhà máy thuộc các doanh nghiệp nước ngoài hoặc của các tập đoàn đa quốc gia – những doanh nghiệp đề cao trách nhiệm xã hội và đạo đức kinh doanh. Việt Nam hiện chưa có những công trình xanh được thiết kế, thi công xây dựng và vận hành từ vốn ngân sách.

Nếu so sánh với các khung chính sách công trình xanh của nhiều nước trên thế giới, còn rất nhiều việc mà Nhà nước Việt Nam cần phải thực hiện. Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Phạm Thúy Loan – Viện phó Viện Kiến trúc quốc gia, Nhà nước cần tập trung vào hai chính sách mang tính đòn bẩy gồm lựa chọn bộ chứng chỉ công trình xanh chính thức và đề xuất lộ trình áp dụng cho các công trình vốn ngân sách. 

 

Lỗ hổng trong kỹ thuật thiết kế công trình xanh

 

Phát triển công trình xanh tại Việt Nam 4

 

Theo Chuyên gia Trần Thành Vũ, lỗ hổng trong kỹ thuật thiết kế công trình là một điểm yếu quan trọng không kém khiến thị trường công trình xanh của chúng ta chưa thể cạnh tranh với thế giới. Các công trình xanh phát triển mạnh ở những quốc gia có nền khoa học kỹ thuật tiên tiến với khẩu hiệu: Khoa học công trình càng chính xác thì tính bền vững càng cao (khẩu hiệu phổ biến tại Hà Lan). Đáng tiếc rằng, còn rất nhiều hạn chế trong quy trình thiết kế và kỹ thuật thiết kế tồn tại ở nước ta.

Cụ thể, dù thị trường bất động sản ở Việt Nam phát triển nóng hàng đầu khu vực, số lượng công trình tăng lên nhanh chóng nhưng nguồn lực chất xám cùng năng lực thực hiện kỹ thuật thiết kế chuyên sâu lại không tăng. 

 

Phát triển công trình xanh tại Việt Nam 5

 

Phương pháp thiết kế vẫn không thay đổi sau rất nhiều năm, dần trở nên tụt hậu, đặc biệt là trong các vấn đề liên quan tới phát triển bền vững, sử dụng năng lượng hiệu quả và tìm kiếm tối ưu hoá thiết kế, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và hiệu quả kinh tế trong thiết kế xây dựng…

Điều đáng bàn là, hầu như các chủ đầu tư ở Việt Nam chưa nắm được thực trạng này! Thậm chí chủ đầu tư và ban quản lý dự án còn gặp khó khăn trong việc đưa ra yêu cầu thiết kế, đặc biệt gặp khó khăn ở khâu kiểm soát chất lượng công trình xanh nên rất khó để tạo ra những công trình xanh thực chất

Đọc thêm: Công trình trồng nhiều cây xanh có phải là công trình xanh?

Thêm vào đó, quy trình thiết kế phổ biến ở nước ta chỉ tính toán đơn giản các vấn đề đã đề cập bằng tính tay, dùng phần mềm tính toán thế hệ cũ, hoặc thậm chí bằng cảm tính chọn ra một hệ số không có căn cứ kỹ thuật thực sự, nhất là khi liên quan tới năng lượng và tiện nghi công trình

Tại các nước phát triển, những kỹ thuật thiết kế ưu việt, đáng tin cậy như Mô phỏng năng lượng, thiết kế tích hợp năng lượng công trình đã được ứng dụng từ hàng chục năm nay. Ngay cả với thiết kế hệ thống HVAC – hệ thống tiêu tốn năng lượng nhất của một công trình cũng rất khác biệt. 

 

 

Phát triển công trình xanh tại Việt Nam 6

 

Thiết kế HVAC theo tiêu chuẩn quốc tế sẽ phải đảm bảo các hạng mục liên quan tới tối ưu chi phí, tiện nghi nhiệt và sử dụng hiệu quả năng lượng trên số liệu kỹ thuật khắt khe. Quá trình thiết kế cần phải so sánh nhiều giải pháp khác nhau về chỉ số nhiệt của vật liệu vỏ bao, hiệu suất thiết bị hay ngay cả nguyên lý tổng thể hệ thống… 

Mục tiêu của việc áp dụng những kỹ thuật thiết kế trên là đưa ra các phương án lựa chọn được giải trình bằng số liệu chi tiết, hỗ trợ chủ đầu tư ra quyết định đúng đắn về phương án thiết kế, lựa chọn thiết bị phù hợp, tối ưu chi phí đầu tư và giảm chi phí vận hành. Nhưng ở thời điểm hiện tại, chúng ta chưa đánh giá đúng tầm quan trọng của chúng trong sự phát triển công trình xanh tại Việt Nam!

 

Làm thế nào để tăng tốc phát triển công trình xanh tại Việt Nam?

 

Phát triển công trình xanh tại Việt Nam 7

 

Để thực sự đưa công trình xanh ở Việt Nam “cất cánh”, việc hoàn thiện các quy định pháp luật và hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn về công trình xanh là hết sức cấp thiết. Chúng ta không thể phủ nhận vai trò to lớn của cơ chế và chính sách phù hợp đối với sự phát triển của bất cứ lĩnh vực nào. 

Trước mắt, Bộ Xây dựng đã có giao nhiệm vụ nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển công trình xanh vào cuối năm 2020 để thể hiện quyết tâm của Nhà nước. Ngoài ra, chúng ta cũng cần đề cao vấn đề đào tạo và thực hành về lĩnh vực công trình xanh, đặc biệt là đào tạo kỹ thuật mô phỏng năng lượng công trình và kỹ thuật thiết kế tích hợp năng lượng.

Muốn xoay trục ngành bất động sản nước ta theo hướng xanh hơn, bền vững hơn, cần phải đẩy mạnh đào tạo những Chuyên gia thiết kế có chuyên môn cao, chứ không chỉ dừng lại ở việc tận dụng và kế thừa những kỹ thuật, những kinh nghiệm cảm tính đã được đúc kết trước đây. Điều này sẽ giúp Việt Nam sớm bắt kịp với thế giới, chứng minh được năng lực và trách nhiệm của mình để tạo ra sự đóng góp quan trọng với sự phát triển chung của toàn cầu!

——————————————————————————————————————

Đội ngũ chuyên gia của EDEEC với hơn 10 Năm được tín nhiệm bởi các Tổ chức Quốc tế uy tín như UNDP, USAID, IFC-WORLD BANK,… đã dày công nghiên cứu và thành công trong việc đi đầu tại Việt Nam về tư vấn công trình xanh chuẩn Quốc tế. Chúng tôi tiên phong và tâm huyết với việc thực hiện công trình xanh “không tăng chi phí đầu tư”.

Hơn nữa, EDEEC là đơn vị đầu tiên tại Việt Nam có năng lực đào tạo và tư vấn áp dụng thành công kỹ thuật thiết kế “chuẩn Quốc tế” cho công trình xanh đạt chuẩn HQE (Pháp) đầu tiên tại Việt Nam – chứng chỉ công trình xanh khó tính nhất hiện nay! Xem thêm về dự án!

Liên hệ với đội ngũ chuyên gia hàng đầu tại đây: https://edeec.com/khach-hang-doi-tac/

 

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Bạn đã gửi thông tin thành công. EDEEC xin cảm ơn và sẽ sớm liên hệ lại!

OK

Hãy nhập địa chỉ email hợp lệ.\nExample@gmail.com

OK

Số điện thoại không hợp lệ

OK